Hoe kun je het kapitalistische systeem ontwijken in je dagelijkse leven? Door middel van eenvoudige dingen kun je al kleine stappen zetten. Een mix van briljante, maar simpele gewoontes die je in je eigen leven toe kunt passen. Niet alleen helpen deze simpele life hacks je bij een zuiniger leven, het zijn ook manieren om het kapitalisme te ontwijken in je persoonlijke leven.
Wat is kapitalisme precies?
Het kapitalisme is een economisch systeem waarin mensen en bedrijven zelf dingen mogen bezitten, maken en verkopen, met als doel om daar zoveel mogelijk winst mee te maken. Er is een vrije markt met veel concurrentie en de overheid bemoeit zich daar niet veel mee.
De prijs van spullen wordt bepaald door vraag (hoeveel is er nodig) en aanbod (hoeveel is er van het product). Dat betekent dat als veel mensen iets willen, het vaak duurder wordt, en andersom. Bedrijven concurreren onderling om klanten, wat kan zorgen voor innovatie en meer keuzemogelijkheden, maar ook kan leiden tot grote verschillen tussen arm en rijk.
Maar omdat de markt steeds meer wordt gedomineerd door een paar grote en machtige bedrijven die in handen zijn van een handjevol biljonairs, zoeken steeds meer mensen naar manieren om het kapitalisme te ontwijken, inclusief ikzelf.
Manieren om het kapitalisme te ontwijken
We lijken er dus niet omheen te kunnen. Het kapitalisme zit zo ingebakken in ons huidige systeem en is zo groot en complex dat we het niet eens meer ter discussie durven te stellen. Toch zijn veel van de huidige problemen in de wereld terug te voeren op ons economische systeem, van de milieucrisis tot de sociale en economische ongelijkheid. Dus dat systeem veranderen lijkt onbegonnen werk.
Toch kun je het als individu wel ánders proberen te doen. Deze kleine stappen helpen je om het kapitalisme in je leven te bestrijden en geleidelijk aan de ratrace te ontsnappen.
- Lees ook: ‘Werk is geen oplossing‘
- En: meer vrijheid en zingeving in je leven
- Ook lezen: 4 tips om te ontsnappen aan de ratrace
1. Je eigen spullen maken en repareren
Wil je het kapitalisme ontwijken? Bewuster consumeren helpt om overproductie en verspilling tegen te gaan. Dus koop alleen datgene wat je écht nodig hebt. Dat geldt niet alleen voor je dagelijkse boodschappen, maar ook voor kleding en de spullen in huis. Ontdek bijvoorbeeld nieuwe skills en leer timmeren, je eten vanaf scratch te maken of je eigen kleding te naaien.
Een andere optie om het kapitalisme te ontwijken is door minder of tweedehands kleding te kopen. Ook kun je je gedragen kleding weer verkopen of, als het kapot is, repareren of laten maken bij de lokale kleermaker. Hetzelfde geldt voor je meubels en apparaten. Is het kapot, probeer het dan eerst te repareren voordat je het klakkeloos weggooit. Dat is ook precies wat Kath Kelly doet in haar boek Leven van € 1,- per dag.
2. Kapitalisme ontwijken: gebruik geen of minder zeep
Zeep is slecht voor je huid. Het droogt je huid uit, het doodt natuurlijke bacteriën en je hebt zeep niet per se nodig. Bovendien zit zeep vaak in een plastic verpakking, maar ook je doucheschuim, shampoo en conditioners zelf bevatten microscopisch kleine deeltjes plastic dat je op je lichaam smeert of door het afvoerputje spoelt. Zeep is dus slecht voor je gezondheid én voor het milieu.
Een optie is om een stuk zeep of soap bars te gebruiken. Je hebt zogenaamde shampoo bars voor je haar (ik vind ze ook super handig om mee te nemen op reis), maar ook body bars voor je lichaam. Douche daarbij minder vaak en korter en ook je gas- en watergebruik nemen af. Daarnaast kun je ook heel eenvoudig en goedkoop je eigen deodorant en tandpasta maken.
- Lees ook: 12 tips duurzame artikelen voor je reis of thuis
- En: waarom shampoo bars meenemen op reis?
3. Kies voor een duurzame bank of geen bank
Vergelijk banken met elkaar en kies voor een duurzame of eerlijke bank als je het kapitalisme wilt ontwijken. Veel banken investeren nog steeds in fossiele brandstoffen, de wapenindustrie of houden de milieucrisis in stand. Door je geld bij zo’n bank onder te brengen, steun je dus indirect die industrieën.
Kies dus voor een bank die duurzamer is. Een goed overzicht vind je op de website van eerlijke geldwijzer. Een snelle blik op de lijst vertelt je al dat de grootste banken in Nederland bepaald niet de duurzaamste zijn.
Wil je het nóg grootser aanpakken, dan moet je helemaal geen gebruik meer maken van banken. Haal je geld van de bank en zet het om in een kredietunie. Kort gezegd is een kredietunie een samenwerkingsverband van MKB-ers die via een gemeenschappelijke kas geld ter beschikking stellen zonder winstoogmerk. Lokale kredietunies handelen meestal in vriendelijkere, lokale investeringen. Meer over een kredietunie lees je hier.
4. Blijf gezond en zeg je sportschool-abonnement op
Ook de medische sector laat zich grotendeels leiden door de winst in ons economische systeem van kapitalisme. Probeer dus zo weinig mogelijk bij te dragen aan de overproductie van medicijnen en richt je vooral op het voorkomen van ziekte. Dus blijf fit door gezond te eten en zorg ervoor dat je genoeg lichaamsbeweging krijgt.
O, en zeg je sportschool-abonnement op. Je kunt dit geld beter besparen en meer genieten van de (gratis) buitenlucht en de natuur. Buiten zijn geeft je lichaam extra energie. Natuurgeluiden schijnen een gunstige invloed op je mentale en lichamelijke welzijn te hebben. Na drie minuten in de natuur dalen je hartslag, bloeddruk en spierspanning al!
5. Social media detox
Het is zó simpel, maar tegelijkertijd lastig. Probeer eens een dag of een zaterdagavond je social media niet te checken. Stop met jezelf continu met anderen te vergelijken en geef je FOMO geen kans. Zo kun je echt genieten van het moment en de mensen om je heen en word je minder blootgesteld aan reclame of het idee dat je ‘ook iets nieuws moet kopen’. Minder geld uitgeven aan dingen die je niet nodig hebt = een goede manier om het kapitalisme te ontwijken.
“Too many people spend money they haven’t earned to buy things they don’t want to impress people they don’t like.”
Tyler Durden, The Fight Club
6. Leen boeken bij de bibliotheek
De bibliotheek is een heerlijke plek om mensen te ontmoeten, even alleen te kunnen lezen of om te bladeren door inspirerende boeken. En dat voor bijna niets. In de bibliotheek vind je een schat aan informatie, van leuke cursussen tot romans. Genoeg om een leven lang te leren. Ga dus eens naar de bibliotheek in plaats van wéér iets bij Bol aan te schaffen. Een perfecte manier om het kapitalisme te ontwijken!
Oriënteer je vooraf online en lees de recensies en bestel daarna je boek online bij je bibliotheek om de hoek. Je ontvangt een seintje als het boek klaarligt en heb je het uit dan breng je het gewoon weer terug. Het helpt ook nog eens bij het ont-spullen van je huis.
- Lees ook: zuinig leven én volop genieten
Een manier om het kapitalisme te ontwijken: verbouw je eigen groenten
7. Verbouw je eigen groenten en deel je eten
De meeste mensen kopen hun eten in de supermarkt. Dat eten maakt deel uit van een systeem waarbij winst maken centraal staat. Door je eigen voedsel te verbouwen omzeil je dat systeem van kapitalisme van winst maken, onderbetaalde arbeid, onnodig transport over de wereld en intensieve landbouw.
Is je eigen voedsel verbouwen geen optie, dan kun je ook je eten bij lokale boeren kopen in plaats van een grote supermarkt. Om voedselverspilling tegen te gaan en het kapitalisme te ontwijken kun je daarnaast gebruikmaken van apps als too good to go.
Ook kun je op jouw beurt het teveel aan eten met anderen delen. Door bijvoorbeeld te koken voor vrienden en familie of je kliekjes aan te bieden bij een gratis af te halen pagina van facebook bijvoorbeeld. En ben jij in het gelukkige bezit van een moestuin en heb je veel te veel tomaten of komt de courgette je neus uit? Geef ze dan weg aan de buren. Jij blij, zij blij!
8. Probeer het kapitalisme te ontwijken: minder autorijden
Omzeil het systeem van kapitalisme door je auto te verkopen. Koop in plaats daarvan een handige fiets waarmee je naar je werk kunt fietsen, boodschappen kunt doen en je kinderen mee naar de opvang of school kunt brengen. Handig: koop flinke fietstassen die je als boodschappentas kunt gebruiken, maar ook zo aan je fiets kunt klikken. Een fijne manier om het kapitalisme te ontwijken.
9. Ga op zoek naar gratis evenementen
Een van die manieren om het kapitalisme te ontwijken is om op zoek te gaan naar gratis evenementen, food truck festivals en live muziek avonden in de cafés. Zo geef je alleen geld uit aan drankjes terwijl je ondertussen geniet van de muziek en lokale bandjes kunt ondersteunen. Dat is precies hoe Kath Kelly het ook doet in haar boek ‘Leven van 1 euro per dag‘.
- Lees ook: Meer leven, minder werken
10. Lenen en delen is het nieuwe hebben
Waarom nieuwe spullen kopen als je het ook kunt delen of ruilen? Het is een manier om te consuminderen en het kapitalisme te ontwijken, want de meeste spullen heb je maar een korte tijd nodig: van gereedschap tot fonduestel en ijzerzaag tot een auto of scooter.
Door anders en minder te consumeren spaar je het milieu en door het delen van je spullen met anderen kun je bovendien iets voor elkaar betekenen. Een paar van die initiatieven zijn Peerby en de minibieb, maar je kunt ook kleding ruilen of met Swip Swap je speelgoed een tweede leven geven.
Zo kun je het kapitalisme ontwijken: koop lokaal en bij kleine bedrijven
Veel producten worden geproduceerd door grote bedrijven, waardoor de winst terechtkomt bij slechts een klein groepje (rijke) mensen. Wil je het kapitalisme ontwijken? In plaats van al je spullen te bestellen bij de grote bedrijven en techreuzen, kun je ook eens dichter bij huis kijken.
Bij een winkel om de hoek bijvoorbeeld, een lokale boer, op de markt, winkel met streekproducten en kleine lokale bedrijfjes en makers. Je geld stroomt zo niet weg naar de aandeelhouders van grote bedrijven, maar je investeert in lokale producten en steunt kleine ondernemers in je buurt. Bovendien krijg je er vaak iets unieks voor terug. Niet per se goedkoper, maar zó veel leuker! En één van de beste manieren om het kapitalisme te ontwijken.
Meer over geld en anders leven
- Green Friday: het alternatief voor Black Friday
- Boekrecensie: ‘Werk is geen oplossing’
- Het kan echt: zuinig leven én groots genieten
- Ik wil graag meer leven, minder werken
- Meer geld of meer tijd? De opkomst van tijd miljonairs
- Ik koos voor meer vrijheid en zingeving in mijn leven
Tips om het kapitalisme te ontwijken bewaren
Ook het kapitalisme vermijden? Inspirerend leesvoer!
Dit artikel met manieren om het kapitalisme te ontwijken bevat mogelijk affiliate links. Als jij via een dergelijke link een reservering maakt of iets aanschaft, ontvang ik een kleine commissie. Dit kost jou niets extra’s. Naast mijn eigen foto’s gebruik ik zo nu en dan rechtenvrije foto’s van beeldbanken als Unsplash en Pixabay.
Ik zou daar echt wat meer mee bezig kunnen zijn eerlijk gezegd, zeker die abbo opzeggen en social media detox zou geen overbodige luxe zijn
Abonnementen opzeggen is inderdaad een goede makkelijke stap. Ik merk dat ik me door dit soort keuzes een stuk vrijer voel!
Wat een goede tips voor als je duurzamer wilt leven.
Vroeger kocht ik veel boeken maar na één keer lezen bleven ze dan maar liggen dus nu ga ik vaak naar de bibliotheek.
Zo ben je inderdaad een stuk goedkoper uit!
Wat een goede tips, zeker in deze tijd is dat heel erg handig
Heel veel van jouw tips doe ik ook al! Ik denk dat de wereld sws een stukje mooier wordt als iedereen dit in acht zou houden.
Echt he? En gewoon ook eens iets voor een ander over hebben ;)
Wat een interessant en vooral veelzijdige tips geef je. Ik probeer duurzaamheid ook zo veel mogelijk toe te passen
En het leuke is: je bespaart er geld mee én je hebt meer contact met andere mensen. Win-win situatie toch?
De meeste dingen doe ik al lang, zoals kleding lenen, boeken van de bieb, kleding en schoenen laten repareren etc. Ik denk dat ik sowieso niet erg kapitalistisch ben ingesteld haha
Haha, leuk! Ik probeer ook geen goedkope troep te kopen. Heb gemerkt dat duurdere spullen langer meegaan (en ook vintage kleding trouwens, dat is nog gemaakt om langer mee te gaan dan de fast fashion van tegenwoordig).